Hoe werken de eigenwoningreserve en verhuisregeling van de Belastingdienst na een scheiding?
De belangrijkste begrippen uitgelegd
- Eigenwoningreserve: De overwaarde die vrijkomt bij de verkoop van je woning, die je drie jaar lang moet gebruiken voor de aankoop van een nieuw huis om recht te houden op hypotheekrenteaftrek.
- Bijleenregeling: De fiscale regel die bepaalt dat je de overwaarde van je oude huis moet steken in je nieuwe huis om de rente over dat deel te mogen aftrekken.
- Fiscaal partnerschap: De status bij de Belastingdienst die bepaalt hoe je gezamenlijk belastingaangifte doet. Dit eindigt zodra het verzoek tot scheiding is ingediend en partners op verschillende adressen wonen.
Wat is de eigenwoningreserve na een echtscheiding?
De eigenwoningreserve na een echtscheiding is het aandeel van de overwaarde dat vrijkomt na verkoop of uitkoop, en dat fiscaal aan jou persoonlijk wordt toegerekend. Ieder van de ex-partners krijgt na de scheiding in principe de helft van de totale overwaarde van de gezamenlijke woning toegewezen als persoonlijke eigenwoningreserve.
Als je binnen drie jaar na de verkoop een nieuwe woning koopt, ben je verplicht om deze reserve in te brengen in de nieuwe aankoop. Doe je dit niet, dan mag je over dat deel van je nieuwe hypotheek geen rente aftrekken van de inkomstenbelasting (Box 1).
Liever direct zekerheid over uw verkoop?
Binnen 48 uur een bod, geen makelaarskosten of gedoe.
Jan en Marie verkopen hun huis na de scheiding met € 60.000 overwaarde. Beiden krijgen een eigenwoningreserve van € 30.000 bij de Belastingdienst. Jan koopt een jaar later een nieuw appartement. Hij moet zijn € 30.000 overwaarde inbrengen; leent hij dit bedrag extra bij, dan is de rente over die € 30.000 niet aftrekbaar.
Hoe werkt de verhuisregeling (scheidingsregeling) van de Belastingdienst?
De verhuisregeling van de Belastingdienst (ook wel de scheidingsregeling genoemd) bepaalt dat de vertrekkende partner nog maximaal twee jaar na vertrek het recht behoudt op hypotheekrenteaftrek for de achtergelaten woning. Voorwaarde is dat de achterblijvende partner in het huis blijft wonen en de woning destijds het hoofdverblijf van beiden was.
Na deze periode van twee jaar verandert de woning voor de vertrekkende partner fiscaal in Box 3 (overig vermogen) en vervalt de renteaftrek voor zijn of haar deel. Het is daarom belangrijk om de woning binnen twee jaar na het vertrek van de eerste partner volledig over te dragen of te verkopen.
Bas verlaat de echtelijke woning op 1 juni 2024, terwijl zijn ex-vrouw er blijft wonen. Bas mag tot 1 juni 2026 zijn deel van de hypotheekrente aftrekken in Box 1. Wordt de woning na deze datum pas verkocht, dan valt zijn helft van de woningwaarde en hypotheekschuld in Box 3.
Welke valkuilen zijn er bij de belastingaangifte tijdens de scheiding?
De grootste valkuil is het verkeerd aangeven van het eigenwoningforfait en de betaalde hypotheekrente tijdens de scheidingsprocedure. Als de vertrekkende partner de hypotheek volledig blijft betalen terwijl de ander er woont, kan de betaalde rente onder voorwaarden worden aangemerkt als 'betaalde partneralimentatie' om aftrekbaar te blijven.
Het is raadzaam om tijdens het jaar van de scheiding nog één keer te kiezen voor gezamenlijk fiscaal partnerschap bij de belastingaangifte, zodat je de aftrekposten optimaal kunt verdelen tussen elkaar.
Wil je fiscale complicaties voorkomen en de gezamenlijke woning snel verkopen?
De fiscale regels rondom scheiding en de eigen woning zijn ingewikkeld en de termijn van twee jaar tikt snel weg. Wil je snel zekerheid, fiscale rompslomp voorkomen en de woning direct verkopen zonder makelaarskosten? Wij kopen de woning direct op en zorgen voor een snelle afwikkeling bij de notaris, zodat je direct weet waar je aan toe bent. Neem vandaag nog contact met ons op.
Stappenplan: Woning verkopen bij scheiding
1. Afspraken maken & Taxatie
Bepaal samen de actuele waarde van de woning en maak afspraken over de verkoop of eventuele uitkoop.
2. Hypotheekadvies & Ontslag Aansprakelijkheid
Laat de bank berekenen of ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA) mogelijk is voor de vertrekkende partner.
3. Echtscheidingsconvenant opstellen
Leg de financiële afwikkeling, verdeling van overwaarde of schuld officieel vast bij de mediator of advocaat.
4. Notariële overdracht of verkoop
De verkoop aan een derde partij of overdracht via een akte van verdeling bij de notaris wordt afgerond.
Gerelateerde onderwerpen
Financiële afwikkeling van de gezamenlijke woning
De ex-partner uitkopen met behulp van de overwaarde na een scheiding. Lees alles over de bijleenregeling en fiscale regels.
Wat is ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid bij scheiding?
Lees wat ontslag uit de hoofdelijke aansprakelijkheid (OHA) betekent bij een scheiding en hoe je dit regelt met de bank.
Belasting betalen over een geërfd huis
Hoe berekent de Belastingdienst de erfbelasting over een huis? Lees alles over de WOZ-waarde, vrijstellingen in 2026 en vermogensbelasting in Box 3.